Home

  Kinderen   Leven in Tamale   Vragen   Tradities   Scholen  

Leven in Tamale: Waar denk jij aan als ik zeg "Water".

 Meer leven in Tamale
Kies hier onder het onderwerp waar je meer van wilt weten.
 • Als ik aan vuur denk
 • Als ik aan water denk
 • Als ik aan afval denk
 • Als ik aan markt denk
 
Huda, 6… 8 of 9 jaar… ik weet het niet!
Klas 2 (groep 4) Primary School


Thuis hebben we een kraan buiten waar water uit komt. Dat is heel handig als het werkt! Maar helaas is ie vaak ook afgesloten en dan moet ik toch ver lopen om ergens water te gaan halen! Ik ga dan naar een plaats waar ze een groot diep gat gegraven hebben met een wal eromheen. Het lijkt wel een klein meertje. Daar blijft water in staan waarmee ik mijn emmer laat vollopen. Het is niet schoon, want koeien, geiten en schapen drinken er ook uit en staan dan gewoon met hun vieze poten in het water! Ook drijft er altijd veel afval in… Het water uit de kraan kunnen we gewoon drinken, maar als we water uit het meertje moeten halen dan koopt mijn moeder zakjes water om te drinken. Niet iedereen doet dat hoor, er zijn ook veel mensen die dat vieze water gewoon drinken!

Als de kraan is afgesloten zegt mijn moeder altijd tegen me dat ik mijn schooluniform niet vies moet maken op school, want ik kan dan mijn schooljurk niet wassen. Soms ga ik ook naar het meertje toe om mijn kleren te wassen als de kraan thuis niet werkt.

Als het regent dan zetten we allerlei emmers en pannen buiten onder het druipende dak buiten die dan vanzelf vollopen met regenwater! Dat scheelt dan weer! Als het heel hard giet druppelt het water ook dwars door het dak onze kamer binnen. Dan zetten we ook bakjes en emmers binnen om het water in op te vangen anders wordt alles nat!

In de kamer waar we wonen hebben we een heel kleine hoekje gemaakt van cementblokken waar we kunnen douchen. Dat doen we altijd gewoon met een emmer. Het water loopt dan door een pijpje naar buiten en komt ergens in een goot uit. Ik heb nog nooit gezwommen want ik weet niet hoe dat moet…!

 
Een emmerdouche onder de sterrenhemel...
 
Anda, 12 jaar
Klas 4 (Groep 6) Primary School

We hebben een kraan op ons erf die iedereen kan gebruiken. Je moet daar wel voor betalen, net als met elektriciteit! Soms doet ie het ook niet of hij doet het ineens midden in de nacht en dan moet mijn moeder uit bed om het water in de ton en in jerrycans te doen. Als onze kraan niet werkt dan gaan we bij de buren vragen of die water hebben en anders moeten we ver lopen naar een plek waar water gewoon uit de grond omhoog borrelt. Dat is gratis!

Ook voor afwassen gebruiken we natuurlijk water. Ik gebruik dan altijd twee emmers. In eentje was ik af en daar komt dan ook zeep in  en in de andere emmer zit alleen water om het af te spoelen. Afdrogen hoeft niet! Ik zet het altijd gewoon boven op de muur en dan droogt het vanzelf!

Ik heb de zee nog nooit gezien maar ik weet dat het een heel groot water is en dat als je aan de kant staat het water naar je toe komt en ook weer terug rolt! Het zeewater kun je niet drinken omdat mensen er ook in zwemmen. Soms zit er ook vis in…

Als het heel erg hard regent dan loopt het water van de weg zo op mijn vaders veranda en dan komt het water wel tot aan mijn middel! Dan spelen we daar altijd, dat is hartstikke leuk! Later scheppen we met emmers het water er weer uit…

 
 
 
 
 
 
 

‘Heerlijk!’, denkt Idaya. ‘Het is vandaag zaterdag, en ik hoef lekker niet naar school!’ Toch springt ze net als altijd om een uur of zes haar bed uit. Ze groet haar moeder die al druk in de weer is, knielt even bij haar grootmoeder neer die op een matje tegen het huis aan zit, bindt haar kleine broertje op haar rug met een draagdoek en pakt haar vegertje om de compound te gaan vegen. Kamal gooit een pit van een mango en wat schillen voor haar neus, en zegt met een grijns: ‘Als je toch bezig bent…!’ Maar Idaya lacht, niets zal haar goede humeur in de weg staan vandaag. Kamal zijn taak ’s morgens is het vullen van de watervaten. Ze hebben die in allerlei soorten en maten op het erf staan. Van roestige oude oliedrums tot handgemaakte reuze kruiken van klei. Uit deze vaten tapt iedereen de hele dag water om te koken, om te douchen, zich mee te wassen en om van te drinken. Kamal doet dat altijd samen met zijn broer Ayuba. Eigenlijk meisjes werk, maar Idaya is het enige zusje in het grote gezin en zij moet ‘s morgens helpen vegen, op de kleintjes letten en pap koken… De broers lopen naar de pomp die niet al te ver bij hun huis vandaan is, beiden met een zinken emmer. Ze vullen de emmers keer op keer en legen die in één van de vele watervaten thuis. 

‘Jeetje’, zegt Ayuba, ‘wat gaat het pompen zwaar vandaag’. ‘Ach joh’, antwoordt Kamal, ‘je bent gewoon een slappeling!’ Maar als hij even later zelf de pomp op en neer beweegt, voelt hij het ook. Hij wil dit zijn grote broer natuurlijk niet laten merken, dus gaat hij stoer, maar hevig  zwetend door. Als zijn emmer bijna vol is, ziet hij ineens Idaya voor zich staan, met een bungelende emmer aan haar arm… Ze is klaar met haar werk en wil zich gaan douchen. Ze lacht naar Kamal en zegt met eenzelfde grijns: ‘Als je toch bezig bent…!’ Kamal ziet de humor er wel van in en zegt: ‘Oké, maar dan moet je me wel even helpen!’ En zo staan ze even later naast elkaar met de hefboom tussen hen in te pompen, totdat er opeens een hevig gekraak en gepiep vanuit de waterput omhoog komt. Er volgen nog een paar laatste druppels en dan komt er niets meer. Ze kijken elkaar beduusd aan en beginnen dan zenuwachtig te grinniken. Ayuba komt erbij staan en beweegt de hefboom op en neer. Het gaat nu zo makkelijk, dat hij het met één vinger kan doen, maar geen druppel water komt eruit. ‘De veer kapot… Goed gedaan jongens!’, zegt hij spottend. Een mevrouw met een baby op haar rug, twee peuters aan haar hand en een grote, nog lege teil op haar hoofd komt ook net water halen en vraagt wat er aan de hand is. Ze moppert wel even op Idaya en Kamal, alhoewel ze er niet echt iets aan konden doen.  Maar als je zonder water zit, is dat ook zo vervelend! “Sorry mevrouw… wilt u misschien als u terugloopt de pompenmaker vertellen dat ie stuk is?!” 

‘Nou Kamal, we weten wat ons te doen staat!’ En ja, dat weet iedereen. Geen water uit de pomp, betekent water elders halen, want zonder water ben je nergens! Zaterdags is het ook nog eens wasdag… komt dat even slecht uit dat de pomp nu net vandaag het begeeft! Idaya en Kamal besluiten met zijn tweetjes op stap te gaan en dragen beiden een emmer op het hoofd met hun vieze kleren en een stuk zeep er bovenop en zo gaan ze samen naar de rivier. Want als het water niet bij jou wil komen, dan moet je naar het water toe! Ze wassen hun kleren in het kleine riviertje dat vlak achter de rijstvelden doorslingert.

 

 
Op sommige plaatsen wordt het water naar je toegebracht! Je betaalt dan wel wat extra maar het is reuze handig!   En na het werken lekker zwemmen.

Het is er gezellig! Er zijn veel meer kinderen die er wassen en water halen. Als ze hun kleren gewassen hebben –ze zijn niet echt heel schoon geworden maar ze ruiken tenminste weer fris-  leggen ze hun natte kleren te drogen naast de rivier op het gras, over stenen en over de bosjes en ze vullen hun emmer met water uit het riviertje om mee terug naar huis te nemen. Het water is lang niet zo schoon als uit de put, maar je moet toch wat! Ze draaien een T-shirt in een drol en leggen die op hun hoofd voordat ze elkaar helpen om de volle emmer er bovenop te zetten. Ze lopen tegen de steile kant van het riviertje omhoog met de zware emmers balancerend op hun hoofd. De grond is glibberig van het gemorste water van al die waterdragers die hen voor waren. Kamal glijdt met één been naar beneden en ligt bijna in een spagaat. De halve emmer klotst over hem heen en omdat Idaya natuurlijk helemaal in een deuk ligt, zijn ze beiden even later kleddernat!  Dus weer opnieuw de rivier in en bijvullen en dan toch echt naar huis, want er wordt op water gewacht. Onderweg komen ze hun broers Razak en Issah tegen, die ook moeten helpen water halen... ‘Waar bleven jullie nou?!’ roepen ze van verre. ‘Zonder water geen eten!’ Idaya en Kamal proberen nu echt door te lopen, maar het is zo heet en de emmer lijkt steeds zwaarder te worden. Als ze langs de pomp lopen zien ze iemand in een overall bij de pomp staan met nog allemaal losse onderdelen in zijn hand. Idaya en Kamal kijken elkaar aan met een scheef gezicht… ’Dat wordt dus de hele dag sjouwen’, zegt die blik. Iedereen wordt nu op pad gestuurd om te helpen water halen. Ook de kleintjes helpen mee, al dragen die alleen maar een tomatenblikje voor de helft gevuld…  Met elkaar lijken ze wel op ‘Marching Ants’! Aan het eind van de middag roept de moeder van Idaya en Kamal de twee bij zich. Ze zegt: ‘Het water uit de waterput is altijd zo lekker zuiver en koud en nu zit het water uit de rivier al de hele dag in onze vaten die in de brandende zon staan. Het is lauw en troebel... Zouden jullie wat zakjes koud water willen kopen?’

Ze krijgen wat muntgeld mee, waarvan ze een grote zak met 30 kleine zakjes water kunnen kopen. Idaya en Kamal lopen snel naar town en kopen bij een winkel die een koelkast heeft 30 zakjes water. ‘Best zwaar’, klaagt Idaya, die de helft op haar hoofd heeft. ‘Zullen we wat opdrinken? Dan wordt het vanzelf lichter’, oppert ze. Ze rekenen eerst uit met hoeveel ze zijn thuis en komen erachter dat twee zakjes best gemist kunnen worden. Ze halen beiden een zakje uit hun zak, bijten een stukje uit een hoekje en zuigen het zakje in één keer leeg.
Achteloos gooien ze het lege plastic zakje op straat en lopen vrolijk verder.

Het is al schemerig als ze thuiskomen en ze zien nog een paar meisjes hun laatste emmer vullen bij de pomp… Hij doet het weer! Gelukkig! Kunnen ze morgen wat uitrusten! Moeder geeft hen een knipoog als ze vertellen dat ze hun zakje water al gehad hebben.
Moe van het vele gesjouw van vandaag gaan ze zodra het donker is naar bed….
’Moeder!’, roepen Idaya en Kamal bijna te gelijk…..’Waar zijn onze pyjama’s?!’
‘…O NEEEEEEEE…!!!!!!’

 

   
Water halen uit de rivier....   Dat is zwaar om het op je hoofd te plaatsen!   Soms heb je gewoon een put zonder pomp erop. Dan moet je je emmer aan een lang touw erin laten zakken om water naar boven te krijgen
 

Als ik aan water denk dan denk ik aan vorige week… Toen ben ik voor het eerst naar een zwembad geweest, samen met mijn vriend. We moesten 2 Ghana cedis entree betalen, maar het was heel erg leuk! Er was een klein badje met weinig water voor kleine kinderen maar ik ben in het grotere bad geweest. Als ik rechtop stond kon ik net mijn hoofd boven water houden!

Soms kunnen we de rekening van het leidingwater niet betalen en dan wordt de kraan thuis afgesloten. We gaan dan naar de buren toe en kopen het water van hun.

 
Als ik aan water denk ....

Majeed, 12 jaar
Klas 6 (groep 8) Primary School
 
  We gingen een keer met schoolreisje naar het vliegveld in Tamale. Toen we daar waren begon het vreselijk hard te regenen. Die dag zou de president ook met het vliegtuig aankomen, maar die heb ik niet gezien want door het slechte weer had hij vertraging… Toen we terug kwamen op school was onze hele school onder water gelopen! Er waren nog kinderen op school die geen geld hadden voor het schoolreisje en gelukkig was er ook nog een meester want twee kleine kinderen konden ze nog net op tijd redden!
 
 

Je kleren wassen in de rivier... Dat is gemakkelijk en gezellig!